12 راهکار برای تصفیه هوا در منزل و اشتباهات رایج

shape
shape
shape
shape
shape
shape
shape
shape
تصفیه هوای منزل

لزوم تصفیه هوای منزل

امروزه آلودگی هوا یکی از معضلاتی است که بسیاری از شهرهای ایران را درگیر کرده است. وزارت بهداشت تخمین زده است که سالانه حدود 30 هزار ایرانی به علت آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند. بنابراین تصفیه هوای منزل به عنوان محلی که افراد زمان بسیار زیادی را در آن سپری می کنند مورد توجه جامعه قرار گرفته است. روش های تصفیه هوای منزل تاکنون توسط افراد و سایت های مختلفی عنوان شده اما متاسفانه بسیاری از آن راهکارها غیرعلمی بوده و نه تنها آلودگی را کاهش نمی دهند، خود باعث افزایش آلاینده ها در هوا می شوند.

به همین خاطر از دکتر مصطفی هادئی درخواست کردیم تا بهترین روش های تصفیه هوای منزل را با ما در میان بگذارند. ایشان دکتری بهداشت محیط از دانشگاه علوم پزشکی تهران دارند و به طور تخصصی بر روی اثرات آلودگی هوا بر سلامت انسان مطالعه می کنند. در این مطلب مواردی که ایشان برای تصفیه هوای خانه ذکر کرده اند را مرور می کنیم. همچنین اشتباهات رایجی که افراد برای پاک شدن هوای منزل انجام می دهند را معرفی خواهیم کرد.

اما در ابتدا باید با چند تعریف ساده از آلودگی هوا در منازل آشنا شویم.

 

انواع آلودگی هوا

به طور کلی آلودگی هوا را می توان به دو دسته طبقه بندی کرد:

  1. آلودگی هوای آزاد: یعنی آلودگی هوایی که در محیط های خارج از ساختمان وجود دارد. منابع این نوع آلودگی هوا شامل دود اگزوز خودروها، دود صنایع، منابع طبیعی مثل گردوغبار و… است.
  2. آلودگی هوای داخل ساختمان: آلودگی هوایی که در محیط های داخل ساختمان مثل منازل یا محل کار تجربه می کنیم. منابع آلودگی هوای داخل شامل اجاق گاز، وسایل گرمایشی مثل بخاری یا شومینه، انواع رنگ ها و حلال های به کار رفته در رنگ آمیزی و جلادهی دیوارها، مبلمان، پارکت، رزین و…

در این مطلب به آلودگی هوای داخل منازل پرداخته می شود.

 

انواع آلاینده های هوا در منازل

آلاینده های مختلفی در هوای خانه ها وجود دارد. اگر چه تعداد این آلاینده ها زیاد است، اما تعداد معدودی از آنها اهمیت زیادی دارند. متداول ترین آلاینده های هوا در منزل را می توان به صورت زیر بیان کرد:

 

1- مواد ذره ای یا ذرات معلق (PM)

ذرات معلق هوا جزء متداول ترین و خطرناک ترین آلاینده های هوا هستند. این آلاینده ها شامل قطرات جامد و یا مایعی هستند که اندازه آنها معمولاً در حد چند میکرومتر است. خطرناکترین انواع ذرات معلق آنهایی هستند که قطر آنها کمتر از 10 میکرومتر (PM10) و کمتر از 2.5 میکرومتر (PM2.5) می باشد.

برای اینکه تصویر درستی از اندازه این ذرات داشته باشید به شکل زیر دقت کنید. یک تار مو به طور متوسط 50 میکرومتر قطر دارند. اگر قطر مو را تقسیم بر 5 کنیم اندازه ذرات PM10 به دست می آید. اگر قطر ما را تقسیم بر 25 کنیم، قطر حاصله برابر با قطر یک ذره PM2.5 می شود.

ذرات PM2.5 از PM10 خطرناک تر هستند. چرا که به عمق ریه انسان نفوذ می کنند. این ذرات توسط سازمان جهانی بهداشت به عنوان مواد سرطانزا شناخته شدند. همچنین بسیاری از بیماری های قلبی-عروقی، تنفسی، ریوی و… ایجاد می کنند.

 

اندازه کسرهای مختلف ذرات معلق موجود در آلودگی هوا
اندازه کسرهای مختلف ذرات معلق موجود در آلودگی هوا

 

2- میکروارگانیسم ها

میکروارگانیسم های مختلفی از جمله باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها در محیط داخلی منازل وجود دارند. این میکروب ها بیماری های مختلفی مثل کرونا، آنفولانزا، لژیونلا و… ایجاد می کنند. عدم تهویه مناسب در منزل، افزایش رطوبت در هوا و عدم تمیز کردن مرتب منزل غلظت میکروب ها را در هوا زیاد می کند. به همین خاطر باید به دنبال راهی برای حذف این عوامل از هوای منزل بود.

 

3- آلاینده های گازی

انواع مختلفی از آلاینده های گاز وجود دارد. از آلاینده های متداولی همچون دی اکسید نیتروژن (NO2)، دی اکسید گوگرد (SO2)، ازن (O3) و منوکسید کربن (CO) گرفته تا آلاینده هایی همچون ترکیبات آلی فرّار (VOCs) همچون بنزن، تولوئن، استالدئید، زایلن، اتیل بنزن.

همه این آلاینده هایی که ذکر شد آسیب های جدی به سلامت وارد می کنند. بیماری هایی همچون انواع سرطان، بیماری های تنفسی، قلبی عروقی مغزی و… از جمله این عوارض هستند.

 

4- گاز رادون

گاز رادون گازی است که از تجزیه عنصر رادیواکتیو رادیوم حاصل می شود. این گاز به طور طبیعی از طریق زمین به محیط های بسته راه پیدا می کند. رادون باعث ایجاد سرطان ریه در افراد می شود. افزایش تهویه ساختمان غلظت این گاز را کم می کند.

 

اشتباهات رایج در تصفیه هوای منزل

متاسفانه افراد ناآگاه به خصوص در اینترنت راه هایی را برای تصفیه هوای خانه پیشنهاد می کنند که اتفاقاً باعث آلوده تر شدن محیط می شود. برخی از این اشتباهات رایچ را می توان اینگونه برشمرد:

باور غلط: استفاده از شمع های خوشبوکننده و عودها برای کاهش آلودگی هوا

واقعیت: استفاده از هر گونه شمع (تاکید می کنیم “هرگونه”) و عود باعث آزاد شدن ترکیبات خطرناک سرطانزا در محیط منزل و آلوده تر شدن هوا می شود.

 

باور غلط: استفاده از گیاهان پاک کننده هوا تاثیر زیادی بر کاهش آلودگی دارد.

واقعیت: گیاهانی که به عنوان تصفیه کننده هوا معرفی و فروخته می شوند، تاثیر زیادی بر کاهش آلودگی هوا ندارند.

 

باور غلط: افزایش رطوبت هوا در منزل باعث بهبود کیفیت هوا می شود.

واقعیت: با افزایش رطوبت هوا شرایط برای رشد میکروب ها فراهم شده و هوا آلوده تر می شود.

 

باور غلط: گذاشتن زغال فعال و کربن فعال در منزل باعث تصفیه هوا می شود.

واقعیت: تنها هنگامی زغال فعال و کربن فعال باعث تصفیه هوا می شوند، که هوا توسط پمپ به درون حجم زیادی از آنها پمپاژ شود. وگرنه به صرف قرار دادن این مواد در گوشه و کنار خانه، هوا تصفیه نمی شود.

 

باور غلط: روغن های اساسی (Essential oils) و اسانس ها باعث بهبود کیفیت هوای خانه و کشته شدن میکروارگانیسم ها می شوند.

واقعیت: روغن های اساسی ده ها ترکیب خطرناک و سرطانزا را در هوا آزاد می کنند. پس استفاده از این مواد باعث آلوده تر شدن هوای منزل می شود.

 

باور غلط: جوشاندن سرکه باعث تصفیه هوا و از بین رفتن میکروب ها می شود.

واقعیت: جوشاندن سرکه هیچگونه خاصیت ضدعفونی هوا و تصفیه هوا ندارد. بلکه باعث رشد بیشتر میکروب ها در هوا از طریق افزایش رطوبت می شود.

 

بهترین روش های تصفیه و کاهش آلودگی هوا در منزل

حال که انواع آلاینده ها و منابع آنها را شناختیم بهتر است سراغ اصل مطلب برویم. روش های اصلی کاهش و تصفیه هوای منزل به این شرح هستند:

 

1- کاهش منابع آلودگی

در ابتدا بهتر است که آلودگی را از منبع کنترل کنیم. یعنی اقداماتی انجام دهیم که آلودگی کمتری در منزل تولید شود. در همین راستا انجام اقدامات زیر توصیه می شود:

  • پخت و پز با استفاده از اجاق گاز را کمتر کنیم: استفاده از شعله آتش برای پخت و پز باعث می شود تا آلاینده هایی همچون NO2، SO2، O3، ترکیبات آلی فرار (VOCs)، ذرات معلق و منوکسید کربن در هوا آزاد شود. پس بهتر است تا به صورت کنترل شده از اجاق گاز استفاده کنیم.
  • استفاده از درجه حداکثر هود آشپزخانه موقع پخت و پز: در مواقعی که از اجاق گاز استفاده می کنیم بهتر است تا هود را روشن کرده و درجه آن را روی حداکثر قرار دهیم.
  • استفاده کمتر از شومینه: آتش شومینه نیز باعث آزاد شدن آلاینده های زیادی در منزل می شود. به همین خاطر بهتر است سایر وسایل گرمایشی استفاده شود.
  • رنگ آمیزی و جلادهی ممنوع: رنگ ها و جلادهنده ها طیفی از خطرناک ترین آلاینده های هوا را آزاد می کنند. به همین خاطر یا از این ترکیبات استفاده نکنید، و یا در صورت استفاده با باز کردن در و پنجره ها به مدت چند روز تهویه منزل را افزایش دهید تا هم رنگ و جلادهنده زودتر خشک شود و هم مواد خطرناک زودتر منزل را ترک کنند.
  • استفاده کمتر از مواد شیمیایی: هر گونه مواد شیمیایی مثل تمیزکننده ها (وایتکس، جوهر نمک و…) باعث تولید آلودگی می شود.
  • ورود فوری به خانه های تازه رنگ شده یا تازه ساز ممنوع: خانه هایی تازه ساز یا خانه هایی که به تازگی بازسازی شده اند دارای غلظت های بالایی از ترکیبات آلی فرّار در هوا هستند. به همین خاطر با باز کردن پنجره ها به مدت یک تا 2 هفته، از غلظت این ترکیبات بکاهید. ورود خود را به منزل به پس از سپری شدن این دوره موکول کنید.

 

استفاده از مواد شیمیایی، حلال ها و رنگ ها در محیط منزل باید محدود شود.
استفاده از مواد شیمیایی، حلال ها و رنگ ها در محیط منزل باید محدود شود.

 

2- افزایش تهویه ساختمان

افزایش تهویه یک راهکار مناسب برای کاهش آلودگی هوا در منزل است. اما باید موارد زیر را در نظر داشت:

  • افزایش تهویه به طور بسیار موثری باعث کاهش حضور میکرو ارگانیسم ها در منزل می شود.
  • باز کردن پنجره ها و نیز استفاده از فن هایی که فشار مثبت یا منفی ایجاد می کنند می تواند تاثیر زیادی بر تعویض هوا و کاهش آلودگی بگذارد.
  • سازمان محیط زیست آمریکا توصیه می کند که حداقل میزان تهویه منازل باید به اندازه 0.35 تغییر هوا در هر ساعت باشد. یعنی در هر ساعت، حداقل 35% از هوای منزل با هوای تازه تعویض گردد.
  • اگر  غلظت آلودگی هوای بیرون بیشتر از غلظت هوای داخل است، باز کردن پنجره ها باعث آلودتر شدن منزل می شود. 

 

3- استفاده از گیاهان تصفیه کننده هوا

برخی گل و گیاهان هستند که ادعا می شود تاثیر زیادی بر تصفیه آلودگی هوا در منازل دارند. با این حال تحقیقات نشان داده اند که اگر چه برخی گیاهان همچون پاپیتال، سرخس برگ شمشیری، گل داوودی، آلوئه ورا و… بر کاهش غلظت برخی آلاینده های هوا تاثیر دارند، اما تاثیر آن ها بسیار کم است. یعنی این گیاهان نمی توانند عملیات تصفیه را با سرعت زیاد انجام دهند و مقدار زیادی آلاینده را از بین ببرند.

با این حال وجود این گیاهان بهتر از نبود آنها است. اما باز تاکید می شود که انتظار معجزه از آنها نباید داشت.

 

4- نظافت منزل

نظافت و تمیزکاری منزل به طور مرتب باعث کاهش غلظت برخی آلاینده های هوا می شود. بانظافت منظم، غلظت میکروارگانیسم ها همچون باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها و همچنین غلظت ذرات معلق PM10 و PM2.5 کاهش می یابد.

جاروکشیدن (Vacuuming) و نیز تمیز کردن سطوح کف ساختمان و روی وسایل از مهمترین اقدامات است.

 

5- عدم استفاده از خوشبوکننده ها

انواع خوشبوکننده ها همچون اسپری های خوشبوکننده، شمع های خوشبو کننده، عودها و… باعث انتشار آلاینده های خطرناکی به هوا می شوند. این آلاینده ها برای سلامت شما و خانواده تان مضر هستند.

 

6- عدم استعمال دخانیات

استعمال هرگونه دخانیات از جمله سیگار، قلیان، پیپ و… باعث آزاد شدن صدها ترکیبات خطرناک به هوای منزل می شود. پس در منزل سیگار نکشید و یا از بالکن به این منظور استفاده کنید.

 

7- کاهش رطوبت هوای منزل

رطوبت زیاد در هوای منزل باعث رشد قارچ ها و سایر میکروارگانیسم ها می شود. رطوبت همچنین محیط مساعدی را در ریه برای آسیب پذیری فراهم می کند. رطوبت منزل را با دستگاه های تهویه هوا یا دستگاه های کاهش رطوبت کم کنید.

 

8- مبارزه با حشرات و ناقلین با سموم ارگانیک

حشراتی همچون انواع سوسک ها و جانوران موذی همچون موش می توانند باعث ایجاد برخی انواع آلاینده ها از جمله میکروارگانیسم ها و ذرات معلق شوند. بهسازی منزل و در صورت نیاز سمپاشی با سموم سازگار با محیط زیست می تواند شما را از شر این جانوران خلاص کند. البته باید توجه کنید که سمپاشی فقط باید با سموم ارگانیک و سازگار با محیط زیست انجام شود وگرنه باعث آلودگی هوا می شود.

 

 

9- اندازه گیری و کاهش غلظت منوکسید کربن

منوکسید کربن (CO) یکی از متداولترین آلاینده ها در هوای منازل است که می تواند باعث مسمومیت و مرگ خاموش شود. دستگاه های اندازه گیری غلظت منوکسید کربن قیمت کمی دارند. یکی از این دستگاه ها را تهیه کرده و غلظت منوکسید کربن را در منزل پایش کنید. در صورت نیاز، با افزایش تهویه غلظت آن را کاهش دهید.

 

10- رسیدگی به حیوانات خانگی

اگر حیوان خانگی همچون سگ و گربه نگهداری می کنید، آنها را به طور مرتب استحمام و تمیز کنید. این کار از افزایش برخی میکروارگانیسم ها و نیز ذرات معلق در هوای منزل جلوگیری می کند.

 

11- کاهش تعداد فرش و موکت در منزل

سطوح پوشیده شده با انواع فرش، گلیم، جاجیم، موکت و… می تواند بستر مناسبی برای رشد برخی میکروارگانیسم ها همچون مایت ها و قارچ ها فراهم کنند. اگر سایر شرایط منزل اجازه می دهد، می تواند با کم کردن سطوح پوشیده شده با فرش و موکت غلظت آلودگی هوا را در خانه کاهش دهید.

 

12- استفاده از دستگاه های تصفیه هوای خانگی

استفاده از دستگاه های تصفیه هوای منزل قدم بسیار بزرگی در کاهش آلودگی هوا است. شاید بتوان گفت مهمترین اقدام در کاهش آلاینده ها در هوای خانه بکارگیری دستگاه های خانگی تصفیه هوا می باشد. این دستگاه ها معمولاً می توانند تا بیش از 99.9% از ذرات معلق هوا را حذف کنند. همچنین برخی از انواع باکیفیت آنها قادرند ترکیبات سرطانزای VOCs را کاهش دهند.

 

نکات مهم هنگام خرید دستگاه تصفیه هوای منزل

  • دارا بودن فیلتر هپا (HEPA) که باعث حذف بیش از 99.9% از ذرات معلق و ویروس ها و باکتری ها می شود.
  • دارا بودن فیلتر کربن فعال (Activated Carbon) که باعث حذف آلاینده های گازی همچون ترکیبات آلی فرّار (VOCs) و… می شود.
  • دارا بودن ضمانت نامه و خدمات پس از فروش 
  • مصرف انرژی کم که موجب تشویق شما به استفاده دائم از دستگاه می شود.
  • کم صدا بودن دستگاه 
  • میزان جریان هوایی که دستگاه می تواند در دقیقه تصفیه کند. اگر دستگاه ظرفیت کمی داشته باشد ممکن است جوابگوی منزل شما نباشد.
  • نمایش غلظت آلاینده ها به صورت برخط که موجب می شود از کارکرد صحیح دستگاه اطمینان داشته باشید.
  • طول عمر فیلتر، هر چه زیادتر بهتر.

 

چه دستگاه تصفیه هوا خریداری کنیم؟

دستگاه های متعددی در بازار وجود دارند که سازندگان آنها ادعاهای مختلفی را مطرح می کنند. هنگام خرید دستگاه تصفیه هوا به معیارهایی که در بالا ذکر شد توجه کنید.

یکی از بهترین دستگاه های موجود برای تصفیه هوا دستگاه ساخت شرکت فن پایا است که بر اساس جدیدترین تکنولوژی روز دنیا ساخته شده است. این دستگاه در تست های متعدد توانسته عملکرد بی نظیری از خود نشان دهد. برخی ویژگی های دستگاه HAP-A از این قرار است:

  • مجهز به فیلتر 3 لایه هپا (HEPA) با قابلیت حذف 99.9% ذرات، ویروس ها، باکتری ها و…
  • مجهز به فیلتر کربن فعال برای حذف گازهای سرطانزای VOCs و سایر گازها
  • نمایش شاخص آلودگی هوا بر روی صفحه نمایش
  • دارای ضمانت 1 ساله و خدمات پس از فروش 10 ساله
  • طول عمر فیلتر هپا 1.5 تا 2 سال
  • مصرف بسیار پایین انرژی (5 وات)
  • تشخیص اتوماتیک آلودگی هوا و افزایش شدت تصفیه به صورت خودکار 
  • ظرفیت بالای تصفیه به میزان 250 مترمکعب در ساعت 
  • دارای صفحه LED و پنل لمسی 

 

برای خرید این دستگاه به صورت آنلاین می توانید به فروشگاه سلامت گستران مراجعه کنید. 

خرید دستگاه به صورت آنلاین 

 

دستگاه تصفیه هوا مدل HAP-C
دستگاه تصفیه هوا مدل HAP-C برای منازل

 

همچنین 2 مدل دیگر دستگاه تصفیه هوا از این شرکت در بازار موجود می باشد که با توجه به ظرفیت بسیار بالای آنها بیشتر برای محیط های اداری و بیمارستان ها مناسب هستند:

دستگاه تصفیه هوا مدل HAP-B مخصوص محیط های شغلی همچون شرکت ها و بیمارستان ها

و همچنین

دستگاه تصفیه هوا مدل HAP-C مخصوص محیط های شغلی همچون شرکت ها و بیمارستان ها

 

امیدواریم این مطلب توانسته باشد رضایت خاطر شما را فراهم کند. اگر در زمینه مشاوره تصفیه هوا در منزل و محل کار نیاز به نظرات متخصصین داشتید، می توانید با کارشناسان شرکت سلامت گستران تماس بگیرید تا شما را به طور رایگان راهنمایی کنند. 

شماره تماس تهران: 66462425 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *